Boeddhisme voor niet-boeddhisten

zelfinzicht ontwikkelen door meditatie en bewustzijn

Eén van de uitgangspunten van het boeddhisme is dat we door een heldere geest en een open hart beter in staat zijn om met onvrede, emoties en de uitdagingen van het leven om te gaan. Volgens de Boeddha zijn ongemakken (dukkha) een onvermijdelijk onderdeel van het menselijk bestaan, maar door middel van methode en wijsheid kunnen we een diepgaand begrip van onszelf en de wereld ontwikkelen. Dit helpt ons om emoties te begrijpen en ze in te zetten voor groei en inzicht in plaats ze te negeren, ontkennen of te dramatiseren.

Meditatie en bewustzijn helpen de geest te verhelderen en het hart te openen. Maar misschien is het in deze tijd nog belangrijker dat we innerlijke rust ontwikkelen en mentale patronen gaan doorzien.

kalmeren van de geest

Het boeddhisme zegt dat methode en wijsheid samenwerken. Methodes toepassen zonder wijsheid heeft niet veel zin.

'Methode' verwijst naar praktische oefeningen, zoals diverse meditaties en contemplatie. De basismeditatie is het begin voor iedere beoefening. Hier wordt het kalmeren van de geest (Samatha meditatie) mee beoogd.

Door gedrag en gedachten te observeren kan inzicht ontstaan op reactieve en destructieve patronen. Het is mogelijk deze te doorbreken wat een kans geeft om met meer helderheid, wijsheid en balans te reageren op de gebeurtenissen in ons leven.

'Wijsheid' gaat binnen deze context niet over cognitieve kennis, maar over het vermogen om de ware aard van de dingen te zien, zoals de vergankelijkheid van alles en het besef dat niets op zichzelf bestaat. Dit betekent dat volgens het boeddhisme geen enkel fenomeen onafhankelijk of geïsoleerd is, maar altijd het gevolg is van verschillende factoren. Het begrijpen van deze vorm van afhankelijkheid kan een aanmoediging zijn om ons niet te laten leiden door het ego, maar om het grotere geheel te zien en verantwoordelijk te handelen voor het welzijn van iedereen.

omgaan met emoties en bewustzijn

Gedachten, gedrag en woorden hebben een grote invloed op onze manier van functioneren en onze emoties. Vaak komen gedachten, gedragingen en woorden voort uit overtuigingen en conditioneringen. We hechten vaak teveel waarde aan zaken die onze aandacht afleiden van de essentiële aspecten van wie we in de kern werkelijk zijn. Meestal hebben we dat niet in de gaten.

De boeddhistische psychologie kijkt vooral naar de vertroebelingen in emoties en bewustzijn. De leringen zijn al eeuwen oud, maar desondanks gaat het over universele aspecten van het leven die nog steeds actueel zijn. Het gaat om vragen als:

hoe kunnen we met onbehulpzame en soms zelfs destructieve emoties omgaan?
Hoe kunnen we wijsheid ontwikkelen om bewust te denken en te handelen?

Het boeddhisme geeft handreikingen en beoefeningen zodat we meer bewustzijn ontwikkelen, valkuilen ontdekken en leren hoe we hier uit kunnen blijven. Om hiervan te leren hoeven we geen boeddhist te zijn of te worden.

Evenmin geeft ADISAT geen strikte en complete boeddhistische leringen vanuit de soetra's of tantra's (boeddhistische geschriften). Rikkie Postema heeft onderwerpen geselecteerd en ingewikkelde taal proberen te vertalen in eenvoudige woorden. Hierbij is ze vooral uitgegaan van haar eigen ervaringen en wat voor haar behulpzaam is in het dagelijks leven.